Tynki
Tradycyjne zaprawy murarskie i tynkarskie cz.1
Na zachodzie Europy i w USA coraz czê¶ciej powraca siê do stosowania wapna w zaprawach i innych materia³ach budowlanych. Wp³yw na to mia³y do¶wiadczenia zwi±zane z renowacj± zabytkowych budowli, podczas których niejako na nowo doceniono wyj±tkow± wszechstronno¶æ wapna.
Flandryjski mistrz budowlany Bob Van Reeth, wed³ug dzisiejszego nazewnictwa – powa¿ny przedsiêbiorca budowlany, prowadz±cy dzia³alno¶æ gospodarcz± w okresie, gdy standardy budowlane obiektów u¿ytku publicznego wyznaczali budowniczowie gotyckich katedr, zaleca³ ówczesnym w³adzom prowadzenie inwestycji budowlanych z uwzglêdnieniem 400-letniej perspektywy.
Podczas prac konserwatorskich okaza³o siê, ¿e zaprawy wapienne nadal spe³niaj± wszystkie wymagania techniczne, mimo up³ywu setek lat. Na szczê¶cie w polskim budownictwie nigdy nie odeszli¶my od stosowania wapna, wiêc tym bardziej nale¿y podtrzymaæ tê tradycjê. Tradycja ta w krajach po³o¿onych bardziej na zachód zyska³a walor nowoczesno¶ci. Doceniono na nowo dorobek poprzednich stuleci, a w³a¶ciwie tysi±cleci, bo tak ju¿ d³ugo cz³owiek ¶wiadomie u¿ywa wapna w budownictwie.
Chcemy wiêc przypomnieæ to, co jest dorobkiem polskiego budownictwa ogólnego i podaæ tak¿e trochê informacji o charakterze bardziej miêdzynarodowym. Pos³uguj±c siê porównaniem do ¶wiata mody, piszemy o powrocie do materia³u, który chocia¿ nigdy nie przesta³ byæ modny, staje siê znów globalnym synonimem w³a¶ciwego wyboru.
Pomimo bombardowania potencjalnych klientów bardzo bogat± ofert± fabrycznie przygotowanych mieszanek (czyli takich, z których po dodaniu wody i wymieszaniu otrzymujemy gotow± do pracy zaprawê), dalej przy pracach murarskich stosuje siê tradycyjne zaprawy cementowo-wapienne. Jednym z podstawowych powodów ich ci±g³ego stosowania jest korzystna relacja pomiêdzy cen± a w³a¶ciwo¶ciami technologicznymi oraz jako¶ci± zaprawy.
Wapno w zaprawie spe³nia bardzo wiele funkcji:
- Jest spoiwem mineralnym.
- Zwiêksza urabialno¶æ zaprawy, czyli pozwala na ³atwiejsze wykonywanie robót.
- Zapewnia ¶wie¿ej mieszance korzystn± retencjê, czyli zatrzymanie w zaprawie wody potrzebnej zarówno do komfortu prowadzenia robót, jak i prawid³owego wi±zania zaprawy, jak równie¿ wyd³u¿enie czasu zachowania w³a¶ciwo¶ci roboczych.
- Zwiêksza przyczepno¶æ i szczelno¶æ po³±czenia pomiêdzy stwardnia³± zapraw± a elementem murowym.
- Zapewnia optymaln± równowagê pomiêdzy szczelno¶ci± spoiny a jej zdolno¶ci± do transportu wilgoci, czyli nie zak³óca tzw. „oddychania ¶ciany”, co w przypadku tynku wi±¿e siê z zapewnieniem korzystnej równowagi wilgotno¶ciowej w pomieszczeniu.
- Zwiêksza elastyczno¶æ stwardnia³ej zaprawy
- Poprzez wyd³u¿enie czasu twardnienia zaprawy murarskiej oraz zdolno¶ci samozabli¼niania mikropêkniêæ zaprawy, zapobiega powstawaniu nieszczelno¶ci w ¶cianach podczas wstêpnych osiadañ budynku.
- Zwiêksza odporno¶æ muru na obci±¿enia dynamiczne, pochodz±ce np. od ruchu pojazdów, t±pniêæ gruntu, szkód pokopalnianych.
- Jest grzybobójcze.
Na koniec jeszcze jedna uwaga. Plastyfikatory do zapraw, o których mówi siê, ¿e maj± zastêpowaæ wapno w zaprawach, s± chemicznymi domieszkami, które praktycznie rzecz bior±c zazwyczaj jedynie poprawiaj± urabialno¶æ zaprawy cementowej. Ich sk³ad jest zwykle znany tylko producentowi. Stosowanie domieszek nie daje takich efektów jak dodawanie wapna do zapraw (elastyczno¶æ zaprawy, przepuszczalno¶æ, efekt samozabli¼niania siê mikropêkniêæ itd.). Dokumentem dopuszczaj±cym obecnie dan± domieszkê do obrotu handlowego jest Aprobata Techniczna wydana przez Instytut Techniki Budowlanej w Warszawie. Aprobata stawia przed wykonawc± wymóg ka¿dorazowego laboratoryjnego sprawdzenia rzeczywistych w³a¶ciwo¶ci zaprawy otrzymanej w wyniku stosowania domieszek (w tym wytrzyma³o¶ci na ¶ciskanie). W tym opracowaniu polecamy zaprawy, do wykonania których laboratorium na budowie nie jest potrzebne.
Materia³y: Stowarzyszenie Przemys³u Wapienniczego
Opracowanie: Redakcja