Izolacja z pianki poliuretanowej PU (PUR/PIR) zagościła w reklamach i w naszych domach. To technologia przemysłowa, stosowana w izolowaniu hal produkcyjnych, nie przystosowana do zastosowań w budownictwie mieszkaniowym. Mimo to, wielu inwestorów ulega tej nowince. Pianka PU jest palna, nie izoluje od hałasów a w trakcie długoletniej eksploatacji traci stopniowo swój największy atut – dobre właściwości termoizolacyjne.

Ten materiał izolacyjny sprzedawany jest jako płyty izolacyjne a również i oferowany jako usługa natryskiwania na powierzchnie i pomiędzy okładziny. Producenci i dystrybutorzy pianki akcentują wysokie właściwości izolacyjne PU, powołując się na współczynnik lambda, który opisuje zdolność materiału do przewodzenia ciepła (oznaczanego grecką literą λ). W reklamach pojawia się najczęściej jedna wartość, tymczasem właściwości cieplne PU zależą od: kompozycji, grubości, okładzin. We wszystkich przypadkach, choć w różnym stopniu, pogarszają się z czasem.

Jednak takie dane mogą wprowadzać w błąd, ponieważ w zapewnieniu ochrony cieplnej i ograniczeniu strat ciepła w budynku nie chodzi o chwilowy wynik opisany przez wartość lambda. Równie istotne są zachowanie właściwości cieplnych w czasie wieloletniego użytkowania obiektu, unikanie mostków cieplnych, w tym liniowych oraz przyleganie izolacji do ocieplanej powierzchni.

Na całe życie

Co powoduje, że materiał izolacyjny izoluje?

W przypadku pianek PU stosowanych w izolacji cieplnej budynku, materiał ten swoją izolacyjność zawdzięcza głównie niskiej przewodności zawartych w nim gazów. W procesie spieniania w piance tworzą się zamknięte komory z uwięzionym gazem, najczęściej pentanem, który izoluje lepiej niż powietrze, jednak z czasem się ulatnia i wtedy właściwości cieplne pianki pogarszają się. Pentan zamknięty w strukturze piany, wg producentów i dystrybutorów PU umożliwia uzyskanie współczynnika lambda na poziomie 23 W/mK. Jednak ocieplony dom jest użytkowany w zmiennych warunkach nawet i przez 50 lat. Jak w kolejnych sezonach spadków i wzrostów temperatury w zakresie od + 30 do - 25 stopni zachowuje się warstwa izolacji? Wiadomo na podstawie wieloletnich badań, że np. wyroby izolacyjne z wełny mineralnej stosowane w budownictwie nie zmieniają swoich właściwości cieplnych w czasie. Parametr lambda wełny użytej do ocieplenia poddasza nie zmienia się w całym okresie użytkowania. Deklarowane przez producenta wartości użytkowe materiału izolacyjnego - opisane różnymi parametrami - są stałe nawet po dziesiątkach lat użytkowania ocieplonego obiektu. W przypadku izolacji z pianki PU, z każdym rokiem użytkowania budynku ocieplonego z zastosowaniem tego materiału, początkowe właściwości izolacyjne pogarszają się. Ten efekt starzenia pianki jest skutkiem wymiany gazowej z otoczeniem i zastępowaniem uwięzione w porach gazu spieniającego przez powietrze.

Efekt starzenia jest szybszy dla płyt o mniejszej grubości (np. 4 cm), bez szczelnych okładzin z pokryć o dużym oporze dyfuzyjnym po obu stronach płyty izolacyjnej. Dlatego w przypadku PU powinna być deklarowana wartość lambda odpowiadająca całemu okresowi planowanego użytkowania, czyli uwzględniająca starzenie.

Co się kurczy?

Wełna mineralna jest stabilna wymiarowo. Oznacza to, że nawet w skrajnie zróżnicowanych warunkach temperatur i wilgotności zachowuje swoje wymiary. W przypadku pianek PU obowiązkowo deklarowany poziom stabilności wymiarowej może się bardzo różnić dla różnych wyrobów.

Rozszerzalność PU pod wpływem zmian temperatury jest znaczna i tym większa, im mniejsza gęstość płyt z tego materiału. Zmiana długości pojedynczej płyty dachowej, przy różnicach temperatur odpowiadających naszym warunkom klimatycznym, może wynieść np. 2 cm. Tylko stosowanie płyt PU z zamkami może ograniczyć wpływ powstającego przy takiej okazji mostka termicznego, ale i tak nie wyeliminuje go całkowicie.

Cechy fizyczne też ważne

Płyty PU są podatne na odkształcenia w zmiennych warunkach cieplnych. Już ten fakt nakłada na wykonawców izolacji cieplnych obowiązek wstępnego, ale jednocześnie pewnego mocowania. Ma to zapobiegać nie tylko mostkom termicznym, przez zmniejszenie możliwości odkształceń liniowych, ale również zapewnić przyleganie izolacji do ocieplanej przegrody. Pozostawienie szczeliny powietrznej pomiędzy izolacją i przegrodą znacząco zmniejsza jej izolacyjność. Producenci pianki PU akcentują mniejszy ciężar warstwy ocieplenia wykonanej z tego materiału. To nie zawsze jest zaletą. Lekkie izolacje wymagają lepszego i niezwykle starannego mocowania, aby przeciwstawić się np. sile ssania wiatru, które zwłaszcza na dużych powierzchniach dachów płaskich mogą osiągać znaczne wielkości.


Źródło: MIWO
Opracowanie: Redakcja