Prawo budowlane
Dyrektywy unijne
Budowanie domu bêdzie dro¿sze. Za dwa lata wejdzie w ¿ycie czê¶æ unijnych przepisów, zgodnie z którymi bêdziemy musieli budowaæ energooszczêdnie, a nie z byle jakich materia³ów. Natomiast po 2020 roku nowe domy bêd± musia³y charakteryzowaæ siê niemal zerowym zu¿yciem energii. Czym bêdziemy ogrzewaæ budynki?
Wojciech Wachacki, radca prawny, partner europejski w kancelarii Squire Sanders ¦wiêcicki Krze¶niak
Jakie bêd± skutki wdro¿enia unijnej dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków?
Czy rzeczywi¶cie szykuje siê rewolucja na rynku budowlanym?
Wojciech Wachacki: Zmiany dotycz±ce ograniczenia zu¿ycia energii, które wprowadza Unia Europejska, bêd± mia³y powa¿ny wp³yw na sektor budowlany, w tym tak¿e na producentów materia³ów budowlanych oraz dostawców elementów wyposa¿enia budynków.
Chodzi o konsekwencje dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE z 19 maja 2010 roku w sprawie charakterystyki energetycznej budynków, która wesz³a w ¿ycie 7 sierpnia 2010 roku (DzUrz UE L z 18 czerwca 2010 r., nr 153, poz. 13). Dokument ten zast±pi³ dotychczasowe regulacje unijne w tym zakresie zawarte w dyrektywie 2002/91/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie charakterystyki energetycznej budynków z 16 grudnia 2002 r.
W zwi±zku z rosn±cym zapotrzebowaniem na energiê w sektorze budowlanym, który poch³ania obecnie ok. 40 proc. ³±cznego zu¿ycia energii w UE, Parlament Europejski oraz Rada Unii Europejskiej uchwali³y zmiany do dyrektywy z 2002 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków. Chodzi o to, aby do 2020 r. obni¿yæ zu¿ycie energii o 20 proc.
W jaki sposób Unia chce to osi±gn±æ?
Cel w postaci zmniejszenia zu¿ycia energii ma zostaæ osi±gniêty przede wszystkim poprzez poprawê charakterystyki energetycznej budynków, czyli obni¿enie obliczonej lub zmierzonej ilo¶ci energii obejmuj±cej m.in. energiê na potrzeby ogrzewania, ch³odzenia, wentylacji, ciep³ej wody i o¶wietlenia, która jest potrzebna do zaspokojenia zapotrzebowania na energiê zwi±zanego z typowym u¿ytkowaniem budynku.
Czy ta dyrektywa dotyczy budynków jedno- czy wielorodzinnych?
Zgodnie z dyrektyw± w sprawie charakterystyki energetycznej budynków z 2010 r. „budynek" oznacza konstrukcjê zadaszon±, posiadaj±c± ¶ciany, w której do utrzymania klimatu wewnêtrznego stosowana jest energia. Jak widaæ, definicja ta jest wyj±tkowo szeroka i obejmuje wszystkie rodzaje budynków, do których u¿ytkowania niezbêdna jest energia, a wiêc tak¿e domy jedno- i wielorodzinne.
Co nas czeka?
Na podstawie nowej dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków do 9 lipca 2012 roku pañstwa cz³onkowskie Unii Europejskiej zosta³y zobowi±zane do zmiany przepisów krajowych, a przede wszystkim ustalenia minimalnych wymagañ w zakresie charakterystyki energetycznej budynków lub modu³ów budynków, czyli piêter lub lokali oraz systemów ogrzewania, ciep³ej wody, klimatyzacyjnych czy wentylacyjnych zainstalowanych w budynkach.
Przepisy implementuj±ce dyrektywê z 2010 r. w wiêkszo¶ci powinny byæ stosowane ju¿ od stycznia 2013 r. Od tej daty bêd± musia³y obowi±zywaæ nowe ¶wiadectwa charakterystyki energetycznej umo¿liwiaj±ce w³a¶cicielom lub najemcom porównanie i ocenê charakterystyki energetycznej budynku czy lokalu. ¦wiadectwa te bêd± musia³y zawieraæ zalecenia dotycz±ce optymalnej poprawy charakterystyki energetycznej danego obiektu, a tak¿e dzia³añ, jakie nale¿y podj±æ w celu wype³nienia zaleceñ.
Nie bêdzie mo¿na sprzedaæ domu czy mieszkania bez ¶wiadectwa?
¦wiadectwa energetyczne bêd± obowi±zkowo wydawane dla budynków lub modu³ów budynków, który s± wznoszone, sprzedawane lub wynajmowane nowemu najemcy. Powinny one byæ przekazywane nowemu nabywcy lub najemcy. Poza tym w przypadku wystawienia na sprzeda¿ lub pod wynajem nieruchomo¶ci posiadaj±cych ¶wiadectwo energetyczne obowi±zkiem bêdzie podanie w reklamach w komercyjnych mediach liczbowego wska¼nika charakterystyki energetycznej.
Tak jak dotychczas prawo wystawiania ¶wiadectw charakterystyki energetycznej bêd± mieli tylko i wy³±cznie wykwalifikowani niezale¿ni eksperci. Dodatkowo pañstwa cz³onkowskie Unii Europejskiej zosta³y zobowi±zane do stworzenia systemu kontroli tego rodzaju certyfikatów.
Czy rzeczywi¶cie za dwa lata pozwolenia na budowê bêd± wydawane tylko na domy energooszczêdne?
Od 9 lipca 2013 r. stosowane bêd± przepisy prawa, zgodnie z którymi nowe budynki bêd± musia³y spe³niaæ minimalne wymagania dotycz±ce charakterystyki energetycznej. Dlatego przed rozpoczêciem budowy nowego budynku inwestorzy bêd± musieli dodatkowo przeanalizowaæ techniczne, ¶rodowiskowe i ekonomiczne mo¿liwo¶ci wykorzystania alternatywnych systemów dostawy energii opartych na energii ze ¼róde³ odnawialnych. Inwestor bêdzie musia³ dysponowaæ stosown± dokumentacj± w tym zakresie.
Podobne wymagania bêd± dotyczy³y równie¿ ju¿ istniej±cych budynków, a tak¿e ich modu³ów, w przypadku wykonywania wa¿niejszych renowacji, czyli takich, w których ca³kowity koszt prac renowacyjnych zwi±zanych ze ¶cianami zewnêtrznymi lub systemami technicznymi budynku przekracza 25 proc. warto¶ci budynku lub w których renowacji podlega ponad 25 proc. powierzchni ¶cian zewnêtrznych.
A co z domami w budowie?
Te¿ bêd± musia³y spe³niaæ nowe normy, choæ inwestycja ci±gnie siê latami?
Dyrektywa z 19 maja 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków nie precyzuje tej kwestii w sposób bezpo¶redni i jednoznaczny. Najbardziej restrykcyjne przepisy, a wiêc te dotycz±ce konieczno¶ci zapewnienia, aby budynek charakteryzowa³ siê niemal zerowym zu¿yciem energii, dotycz± budynków nowych.
Mo¿na wywnioskowaæ, i¿ chodzi o budynki, których budowa rozpocznie siê pod rz±dami nowych przepisów. Zwa¿ywszy jednak, ¿e dyrektywa nie zawiera szczegó³owej definicji budynków nowych, kwestiê tê powinien uregulowaæ polski ustawodawca. W zwi±zku z tym to, czy i w jakim zakresie nowe przepisy bêd± mia³y zastosowanie do inwestycji, w których rozpoczêto procedurê budowlan±, bêdzie w du¿ej mierze zale¿a³o od brzmienia regulacji krajowych.
Który z nowych przepisów najbardziej zmieni rynek?
Szczególnie istotne s± te, które powinny obowi±zywaæ odno¶nie do wszystkich nowych budynków od 31 grudnia 2020 r. Polska i inne pañstwa UE s± zobowi±zane do zapewnienia, aby od tej daty nowe budynki mia³y niemal zerowe zu¿ycie energii. Oznacza to, i¿ od 2021 r. wszystkie nowo powsta³e budynki powinny mieæ bardzo wysok± charakterystykê energetyczn±.
Do ich eksploatacji bêdzie potrzebna bardzo niewielka ilo¶æ energii, która jednocze¶nie powinna pochodziæ w znacznym stopniu z energii ze ¼róde³ odnawialnych, w szczególno¶ci takiej wytwarzanej na miejscu lub w pobli¿u.
Pomijaj±c kwestie zwi±zane z obowi±zkiem certyfikowania budynków, który funkcjonuje w Polsce ju¿ od kilku lat, pozosta³e wymogi na³o¿one na inwestorów s± nowo¶ci±. Niew±tpliwie bêd± mia³y istotny wp³yw na proces budowlany. Zmiany bêd± szczególnie odczuwalne dla indywidualnych, ma³ych i ¶rednich inwestorów, którzy bêd± musieli siê liczyæ z konieczno¶ci± uwzglêdnienia wymagañ energetycznych przy planowaniu inwestycji.
Zwa¿ywszy ¿e budynki wznoszone po 2020 roku bêd± musia³y siê charakteryzowaæ niemal zerowym zu¿yciem energii, a ponadto energia przez nie zu¿ywana bêdzie musia³a pochodziæ w du¿ej mierze ze ¼róde³ odnawialnych (wiatru, promieniowania s³onecznego, z biomasy, wysypisk ¶mieci, oczyszczalni ¶cieków itp.), proces budowlany mo¿e siê okazaæ du¿o bardziej kosztowny.
¬ród³o: Rzeczpospolita.pl
Opracowanie: Redakcja
09-05-2011